(Chuẩn bị bầu cử Quốc hội khóa I tại ngõ Phất Lộc (Hà Nội) năm 1946. Ảnh tư liệu)

BẦU QUỐC HỘI VIỆT NAM (06/01/1946 – 06/01/2026)

Từ Quốc dân Đại hội Tân Trào đến Tổng tuyển cử đầu tiên

Quốc dân Đại hội Tân Trào (8/1945) – tiền thân của Quốc hội Việt Nam – đã quyết định Tổng khởi nghĩa, thông qua chính sách lớn, thành lập Ủy ban Dân tộc giải phóng do Chủ tịch Hồ Chí Minh đứng đầu. Đây là mốc son khẳng định quyền làm chủ của Nhân dân, nền tảng xây dựng Nhà nước dân chủ.

Thắng lợi Cách mạng Tháng Tám (1945) mở đường cho việc ra đời Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Ngày 02/9/1945, Bản Tuyên ngôn độc lập được công bố, khai sinh nước Việt Nam mới. Chủ tịch Hồ Chí Minh sớm chỉ đạo tổ chức Tổng tuyển cử với chế độ phổ thông đầu phiếu.

Ngày 06/01/1946, toàn dân phấn khởi tham gia bầu cử Quốc hội đầu tiên, bất chấp thù trong giặc ngoài. Kết quả: 333 đại biểu trúng cử, đại diện cho các tầng lớp, dân tộc, tôn giáo và đảng phái. Đây là cuộc bầu cử dân chủ, tiến bộ, khẳng định ý chí độc lập, tự do và tinh thần đoàn kết toàn dân tộc.

(Nhân dân Hà Nội bỏ phiếu bầu Quốc hội khóa I. Ảnh tư liệu)

Ý nghĩa lịch sử của cuộc Tổng tuyển cử 1946

Đánh dấu bước trưởng thành của Nhà nước cách mạng Việt Nam, mở ra thời kỳ có Quốc hội, Chính phủ thống nhất, Hiến pháp và hệ thống chính quyền hợp pháp.

Khẳng định tính dân chủ, hợp pháp của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa; thể hiện niềm tin của Đảng và Bác Hồ vào Nhân dân, cũng như khát vọng dân chủ, độc lập, tự do của dân tộc.

Là thắng lợi của đường lối đúng đắn, sáng tạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, thể hiện sức mạnh đại đoàn kết toàn dân.

(Chủ tịch Hồ Chí Minh bỏ phiếu trong ngày Tổng tuyển cử đầu tiên 1946)

Quá trình phát triển của Quốc hội Việt Nam

Từ năm 1946 – 1960: Quốc hội khóa I hoạt động trong kháng chiến, thông qua Hiến pháp 1946, Hiến pháp 1959, nhiều đạo luật quan trọng; cùng Nhân dân tiến hành kháng chiến kiến quốc.

Từ năm 1960 – 1980: Quốc hội gắn với sự nghiệp xây dựng CNXH ở miền Bắc, đấu tranh giải phóng miền Nam; thông qua Hiến pháp 1980, khẳng định bước phát triển mới của Nhà nước.

Từ năm 1980 – 1992: Quốc hội thực hiện quyền lực tối cao theo Hiến pháp 1980; ban hành nhiều luật cơ bản; chuẩn bị sửa đổi Hiến pháp để phù hợp công cuộc đổi mới.

Từ năm 1992 đến nay: Quốc hội đổi mới tổ chức, hoạt động theo Hiến pháp 1992 và 2013; ngày càng khẳng định vai trò cơ quan quyền lực cao nhất, thể chế hóa đường lối Đảng, xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN, góp phần quan trọng vào công cuộc đổi mới, hội nhập và phát triển đất nước.

Trải qua 80 năm xây dựng và trưởng thành, Quốc hội Việt Nam đã không ngừng đổi mới, hoàn thiện, thực sự trở thành cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Kỷ niệm 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên là dịp để chúng ta ôn lại truyền thống vẻ vang, bồi đắp niềm tự hào dân tộc, củng cố niềm tin vào con đường mà Đảng, Bác Hồ và Nhân dân ta đã lựa chọn; đồng thời khẳng định quyết tâm tiếp tục phát huy dân chủ, tăng cường pháp chế, xây dựng Quốc hội ngày càng vững mạnh, vì một nước Việt Nam dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh .